2025 İşten Çıkış Kodları ve Anlamları

📅 2025 yılında işten ayrılan veya çıkarılan işçiler için SGK’ya bildirilen çıkış kodları, hem işçinin hem de işverenin hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkiler. Bu yazıda; işten çıkış kodlarının ne anlama geldiğini, hangi kodun hangi sonucu doğurduğunu, örnek vakalarla birlikte ele alacağız.

❓ İşten Çıkış Kodu Nedir?

İşten çıkış kodu, bir işçinin iş sözleşmesinin sona erme nedenini SGK sistemine tanımlayan rakamsal bir koddur. Bu kodlar, işçinin kıdem ve ihbar tazminatına, işsizlik maaşına, açılacak davalara ve yeni iş bulma süreçlerine doğrudan etki eder.

🧾 2025 Yılı Güncel İşten Çıkış Kodları ve Açıklamaları

Aşağıdaki tabloda, 2025 yılı itibariyle SGK tarafından tanımlanan güncel çıkış kodları ve bunların açıklamaları yer almaktadır:

🟨 Not: Kodlar zaman zaman SGK tarafından güncellenmekte ya da detaylandırılmaktadır. En güncel liste SGK’nın resmî kaynaklarında yer alır.

📌 Kodlara Göre Hak Kayıpları ve Kazanımları

Bazı kodlar, işçiye işsizlik maaşı hakkı, kıdem ve ihbar tazminatı hakkı tanırken; bazı kodlar bu hakları tamamen ortadan kaldırır. İşverenin kodu keyfi olarak seçmesi, hukuka aykırıdır ve dava konusu yapılabilir.

💼 Örnek 1: Kod 03 – İstifa

Durum: Mehmet Bey, çalıştığı işyerinden kendi isteğiyle ayrıldı. SGK sistemine kod 03 girildi.

➡️ Sonuç: Kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadı. İşsizlik maaşı da alamadı.

⚖️ Örnek 2: Kod 17 – Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık

Durum: Ayşe Hanım’a işveren tarafından “müşteriye hakaret ettiği” gerekçesiyle Kod 17 girildi.

➡️ Sonuç: Hem tazminatları yandı hem de işsizlik maaşı alamadı. Ancak olayla ilgili kamera kaydı ya da yazılı delil olmadığı için işe iade davası açtı ve kazandı.

🤝 Örnek 3: Kod 21 – İkale (Karşılıklı Anlaşma)

Durum: İşveren ile işçi yazılı bir protokol yaparak iş akdini karşılıklı feshetti.

➡️ Sonuç: İşçi, işsizlik maaşına hak kazanamadı. Ancak ikale sözleşmesine tazminat hükmü konulmuşsa bu tutarı alabilir.

⚠️ Dikkat! Kod Yanlışı Hayatınızı Etkileyebilir

📢 SGK sistemine yanlış çıkış kodu girilmesi, birçok hak kaybına neden olabilir. Yanlış kodun düzeltilmesi için noter aracılığıyla ihtarname çekilebilir veya dava açılabilir.

⚖️ Yargıtay’dan Örnek Kararlar

📚 Yargıtay 9. HD., 2020/7743 E., 2021/6832 K.

“İşveren tarafından 17 koduyla yapılan fesihte delil gösterilmeden yapılan çıkış işleminin geçersiz olduğuna ve işçinin kıdem tazminatına hak kazandığına karar verilmiştir.”

📚 Yargıtay 22. HD., 2019/4388 E., 2020/9923 K.

“İkale sözleşmesi yapıldığı iddia edilen dosyada, işçinin baskı altında olduğu anlaşılmış ve ikalenin geçersiz olduğuna karar verilmiştir.”

📚 Yargıtay 7. HD., 2018/6532 E., 2019/10921 K.

“Kod 03 girilen bir fesihte, işçinin istifa dilekçesi olmadığı ve zorlayıcı sebeplerle ayrıldığı sabit olduğundan, kıdem tazminatına hak kazandığına hükmedilmiştir.”

✅ Sonuç: Kodlar Basit Değil, Hayati Öneme Sahip

2025 yılı itibarıyla işten çıkış kodları, sadece bir sayıdan ibaret değildir. Yanlış kod ile işten ayrılan bir çalışan; tazminat, işsizlik maaşı, işe iade ve sosyal güvence haklarını tamamen kaybedebilir.

🧭 İşten Çıkış Kodu Hatalı Girilmişse Ne Yapılmalı?

İşveren tarafından SGK sistemine girilen işten çıkış kodu hatalı veya kötü niyetli bir şekilde bildirilmişse, bu durum çalışan açısından ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Ancak izlenecek hukuki yollar açıktır:

🔄 1. İşverene Yazılı Başvuru

İlk adımda işverene yazılı başvuru yaparak, yanlış kodun düzeltilmesini talep edin. Bu başvuruyu mümkünse noter kanalıyla gönderin veya iadeli taahhütlü mektupla belgeli hale getirin.

⚖️ 2. Arabuluculuğa Başvuru

Kodun değiştirilmemesi hâlinde, İş Mahkemeleri Kanunu gereği önce arabuluculuğa başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava açma hakkı doğar.

📄 3. İşe İade ya da Tazminat Davası

Yanlış kod nedeniyle mağdur olan işçi, işe iade davası ya da kıdem/ihbar tazminatı talebiyle iş mahkemesine başvurabilir. Dava sürecinde tanıklar, bordrolar, işyeri yazışmaları gibi deliller kullanılabilir.

🧾 4. SGK’ya Bilgi ve Belge ile Başvuru

Hatalı kodun düzeltilmesi için SGK İl Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapılabilir. Ancak SGK, tek başına kodu değiştirmez; işveren onayı veya mahkeme kararı gerekir.

📌 Unutmayın: İşverenin kastı varsa, maddi ve manevi tazminat talepleri de gündeme gelebilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

🔹 1. Hangi çıkış kodlarıyla işsizlik maaşı alınabilir?

Kod 04, 05, 18, 22, 25 ve 29 gibi kodlarla çıkış yapıldığında, diğer şartlar da sağlanıyorsa işsizlik ödeneğine başvurulabilir.

🔹 2. Kod 03 ile işten ayrılırsam tazminat alabilir miyim?

Hayır. Kod 03, işçinin kendi isteğiyle işten ayrıldığını (istifa) ifade eder. Bu durumda kıdem veya ihbar tazminatına hak kazanılamaz.

🔹 3. Kod 17 girilmiş ama ortada bir suçlama yok. Ne yapmalıyım?

İşverenin bu kodu keyfi olarak kullanması halinde işe iade ya da tazminat davası açabilirsiniz. Delil yetersizliği varsa Yargıtay bozma kararı verebilir.

🔹 4. Kod 21 ile işten ayrıldım, işsizlik maaşı alabilir miyim?

Hayır. İkale (karşılıklı fesih) anlaşması yapıldığında, işsizlik maaşı hakkı doğmaz. Ancak anlaşmaya tazminat şartı konulmuşsa bu miktar ödenir.

🔹 5. İşten çıkarılmadan önce imza attığım belgenin ne olduğunu bilmiyorum. Haklarımı kaybettim mi?

Eğer imzaladığınız belge ikale veya istifa dilekçesiyse ama baskı altında imzalandıysa, geçersiz sayılabilir. Bu durumda dava açma hakkınız vardır. Detaylı hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.

⚠️ Önemli Uyarı!

📌 Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğinde hatalı kod, hukuki yorum farklılıkları veya yazım hataları bulunabilir. İşten çıkarılma, kod uyuşmazlığı veya tazminat talepleriyle ilgili her durumda bir iş hukuku avukatından profesyonel destek alınması önemle tavsiye edilir.