Boşanma süreci başladığında veya boşanma ihtimali belirdiğinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, eşlerden birinin diğer eşten mal kaçırmak amacıyla tapu, araç veya bankadaki paraları üçüncü kişilere devretmesidir. Aile birliğinin sarsıldığı bu dönemde yapılan muvazaalı (danışıklı/sahte) devirler, mağdur olan tarafın ciddi hak kaybı yaşamasına sebep olabilmektedir.
Türk Medeni Kanunu (TMK), boşanma aşamasında eşlerin haklarını korumak adına mal kaçırma girişimlerine karşı kapsamlı hukuki mekanizmalar geliştirmiştir. Gaziantep’te 21 yıllık tecrübe ile hizmet veren Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak, mal paylaşımı davalarında hak kaybına uğramamanız için bilmeniz gereken tüm detayları ve hukuki yolları sizler için derledik.

Mal Kaçırma Amacıyla Yapılan Devirler Hukuken Nasıl Değerlendirilir?
Eşlerden birinin boşanma davası öncesinde veya dava sırasında diğer eşin katılma alacağını (mal paylaşımından doğan yasal hakkını) azaltmak amacıyla yaptığı devirler hukuken karşılıksız kazandırma veya mal kaçırma olarak değerlendirilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi gereğince, aşağıdaki değerler artık değere eklenerek mal rejimine dahil edilir:
- Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden (boşanma davasının açıldığı tarihten) önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yaptığı olağan dışı karşılıksız kazandırmalar.
- Eşlerden birinin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devir ve satışlar.
Bu tür işlemler resmiyette üçüncü kişiye devredilmiş görünse bile, mal rejimi tasfiyesi hesabında sanki o mal halen eşin mülkiyetindeymiş gibi hesaba katılır.
Kaçırılan Mal veya Para Geri Alınabilir mi?
Eşin yaptığı devirlerin türüne ve zamanına göre uygulanacak hukuki yollar değişkenlik gösterir:
1. Tasfiye Davasında “Eklenecek Değer” Olarak Hesaplanması
Mal paylaşımı davası yürütülürken, mahkeme söz konusu devredilen malı veya parayı eklenecek değer olarak kabul eder. mal paylaşımı davası Böylece borçlu eşin payına düşen miktar, kaçırdığı malın güncel değeri üzerinden hesaplanır.
TMK Madde 229 uyarınca: Diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler, mal rejiminin tasfiyesinde hesaba dahil edilir.
2. Muvazaa (Sahte Satış) Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası
Eşiniz üzerine kayıtlı bir taşınmazı (ev, arsa, dükkan) veya aracı üçüncü bir kişiye gerçekte bir para almadan, sırf sizden kaçırmak için devrettiyse, bu işlem muvazaalıdır. Bu durumda Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri çerçevesinde muvazaa nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açılabilir.
Boşanma Davasında Maddi Mevcut ve Manevi Tazminat Şartları Nelerdir?
3. Üçüncü Kişiye Karşı İcra ve Alacak Davası
Eşinizin mal varlığı boşanma sonrasında katılma alacağınızı ödemeye yetmiyorsa, kanun alacaklı eşe üçüncü kişiye başvurma hakkı tanır. TMK m. 241 uyarınca, alacağını borçlu eşten tahsil edemeyen taraf, kazanımlardan yararlanan üçüncü kişilerden bu eksik kalan miktar oranında talepte bulunabilir.
Mal Kaçırmayı Önlemek İçin Alınabilecek Hukuki Tedbirler
Eşinizin mal varlığını devretmesini engellemek, devredilen malları geri almaktan her zaman daha kolay ve hızlı bir yoldur. Gaziantep Adliyesi Aile Mahkemelerinde yürütülen süreçlerde gecikmeksizin şu adımlar atılmalıdır:
- İhtiyati Tedbir Kararı: Mal paylaşımı veya boşanma davası açılır açılmaz mahkemeden mevcut taşınmaz ve araçların üçüncü kişilere devredilmesini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir (malların satılamaması için geçici mahkeme kararı) konulması istenmelidir.
- Aile Konutu Şerhi: Aile birliği devam ederken veya boşanma aşamasında, yaşanan evin üçüncü kişilere devrini engellemek için tapu kütüğüne ile aile konutu şerhi (gayrimenkulün eşin rızası olmadan satılamayacağını belirten onay) işlenmelidir.
Gaziantep’te Mal Paylaşımı Süreçleri ve Yargıtay Yaklaşımı
Gaziantep yerel adli uygulamalarında ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında, eşlerin üçüncü kişilere yaptığı devirlerin dürüstlük kuralına uyup uymadığı titizlikle incelenir. Banka hesap hareketleri, tanık beyanları ve devralan kişinin mali durumu incelenerek devrin gerçek bir satış mı yoksa mal kaçırma mı olduğu tespit edilir.
Özellikle akrabalara, yakın arkadaşlara veya piyasa değerinin çok altında fiyatlarla yapılan devirlerde karine olarak mal kaçırma kastı bulunduğu kabul edilir. boşanma davası Bu nedenle zaman kaybetmeden hukuki adımların atılması, hak kayıplarının önüne geçmek adına kritik önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Eşim boşanma davasından 6 ay önce arabasını arkadaşına devretti, bu araba mal paylaşımına dahil edilir mi?
Evet. TMK m. 229 gereğince, boşanma davasından önceki 1 yıl içerisinde yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar ve devirler mal rejiminin tasfiyesinde hesaba katılır ve güncel değeri üzerinden alacak hakkınız hesaplanır.
2. Üçüncü kişiye devredilen evin tapusunu doğrudan kendi üzerime alabilir miyim?
Mal rejiminin tasfiyesi davalarında kural olarak şahsi alacak hakkı doğar, yani tapunun doğrudan size verilmesi değil, malın değerinin yarısının nakit olarak ödenmesi kararlaştırılır. Ancak devir açıkça muvazaalı ise tapu iptal ve tescil davası açılarak devir iptal ettirilebilir.
3. Eşimin banka hesabından çektiği ve nereye harcadığını söylemediği paralar geri istenebilir mi?
Eşinizin hayatın olağan akışına aykırı şekilde banka hesabından çektiği veya üçüncü kişilere transfer ettiği yüksek miktarlı paralar, yargılama aşamasında geriye dönük banka kayıtları incelenerek tasfiye hesabına eklenebilir.
4. Dava açmadan önce eşimin malları satmasını nasıl engelleyebilirim?
Otuduğunuz ev için Tapu Müdürlüğü’ne başvurarak aile konutu şerhi koydurabilirsiniz. Dava açma aşamasında ise mahkemeden ivedilikle ihtiyati tedbir kararı talep edilmelidir.
İletişim Bilgileri
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu – 21 Yıllık Tecrübe
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 229, 241)
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 19 – Muvazaa)
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu Kararları
Bir yanıt yazın