Evlilik birliği, tarafların birbirine karşılıklı saygı, sevgi ve sadakat göstermesi gereken kutsal bir müessesedir. Ancak uygulamada sıkça karşılaştığımız durumlardan biri, eşlerden birinin diğerine karşı sürekli hakaret etmesi, küçük düşürücü söylemlerde bulunması ve aşağılamayı bir davranış biçimi haline getirmesidir. Bu tür sözlü ve psikolojik şiddet eylemleri, aile birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan en önemli sebepler arasında yer almaktadır.
Gaziantep ve çevre illerimizde görülen çekişmeli boşanma davalarında, eşler arasındaki manevi yıpranmanın büyük bir kısmı bu tür hakaret ve aşağılamalardan kaynaklanır. 21 yıllık tecrübemizle müvekkillerimize yol gösterirken vurguladığımız en temel husus, hakaretin sadece bir saygısızlık değil, hukuki boyutu olan ciddi bir kusur eylemi olduğudur.

Boşanma Hukukunda Hakaret ve Aşağılamanın Hukuki Niteliği
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 166. maddesi uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açılan boşanma davalarında tarafların kusur oranı büyük bir önem taşır. Yargıtay’ın istikrar kazanmış içtihatlarına göre; eşe karşı ağza alınmayacak sözler söylemek, toplum içinde veya aile arasında onu aşağılamak, sistemli bir şekilde psikolojik baskı uygulamak ağır kusur olarak kabul edilmektedir.
Sürekli hakarete ve aşağılamaya maruz kalan eşin evlilik birliğini sürdürmesi beklenemez. Bu tür eylemler evlilikteki sevgi ve saygı bağını tamamen koparır.
Hangi Söz ve Davranışlar Kusur Sayılır?
Yargıtay kararlarında kusurlu davranış olarak kabul edilen bazı somut örnekler şunlardır:
- Eşin fiziksel görünümü, ailesi veya eğitimi ile dalga geçmek ve bunu sürekli hale getirmek,
- Eşe karşı toplum içinde veya evde onur kırıcı kelimeler (“kabiliyetsiz”, “beceriksiz”, “yetersiz” vb.) kullanmak,
- Eşin ailesine ve yakınlarına yönelik hakaretamiz ifadelerde bulunmak,
- Eşi sürekli başkalarıyla kıyaslayarak küçük düşürmek.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararı: “Eşine sürekli olarak hakaret eden, onu başkalarının yanında aşağılayan ve kişilik haklarına saldırıda bulunan taraf, boşanmaya neden olan olaylarda ağır kusurludur.”
Boşanma Davasında Maddi Mevcut ve Manevi Tazminat Şartları Nelerdir? yazımızı okumak için
Sürekli Hakaret ve Aşağılamanın Tazminata Etkisi
Boşanma davasında hakaret ve aşağılama eylemlerinin ispatlanması, tazminat taleplerinin kaderini doğrudan belirler. TMK m. 174/1 uyarınca mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat, TMK m. 174/2 uyarınca kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf ise manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir.
Manevi Tazminat
Sürekli hakaret ve aşağılama, doğrudan bireyin kişilik haklarına saldırı teşkil eder. Hakarete uğrayan eş, yaşadığı elem, keder ve ruhsal çöküntünün karşılığı olarak manevi tazminata hak kazanır. Mahkeme hâkimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, hakaretin boyutunu ve sürekliliğini dikkate alarak uygun bir tazminat miktarına hükmeder.
Maddi Tazminat
Hakaret nedeniyle evlilik birliğinin bitmesi sonucunda, mağdur olan eşin eş desteğinden yoksun kalması maddi tazminat gerekçesidir. Ağır kusurlu olan hakaret eden taraf, diğer tarafın uğradığı bu maddi zararları karşılamakla yükümlü tutulur.
Hakaret ve Aşağılama Boşanma Davasında Nasıl İspat Edilir?
Hukuk muhakemesinde temel kural “iddia edenin iddiasını ispatla yükümlü olması” ilkesidir. Gaziantep Aile Mahkemelerinde görülen davalarda hakaret iddiaları somut delillerle desteklenmelidir.
Hakaretin varlığını ispatlamak için kullanılabilecek başlıca hukuki deliller şunlardır:
- Tanık Beyanları (Şahit): Eşlerin tartışmalarına, hakaret anına veya aşağılayıcı sözlere bizzat şahit olmuş yakın çevre, komşu veya aile bireylerinin ifadeleri.
- Mesajlaşma Kayıtları: WhatsApp, SMS, sosyal medya üzerinden gönderilen hakaret içerikli yazılı veya sesli mesajlar.
- Ceza Mahkemesi Kararları: Hakaret nedeniyle açılmış bir kamu davası veya verilmiş bir tensip zaptı (mahkemenin davayı kabul edip duruşma gününü ve yapılması gereken işlemleri belirlediği tutanak) ve nihai ceza kararı.
- Ses ve Video Kayıtları: Hukuka uygun yollarla veya anilik arz eden durumlarda kendisini koruma amacıyla alınmış kayıtlar (Yargıtay istisnai hallerde delil olarak kabul edebilmektedir).
Sıkça Sorulan Sorular
1. Eşimin bana mesajla hakaret etmesi boşanma davasında delil olur mu?
Evet, WhatsApp, SMS veya e-posta gibi dijital ortamlarda atılan hakaret mesajları, ekran görüntüleri ve hat dökümleri mahkemede kesin delil niteliği taşıyabilir ve hakaretin varlığını doğrular.
2. Hakaret eden eş nafaka alabilir mi?
Boşanma davasında yoksulluk nafakası (boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa ödenen düzenli para) talep eden tarafın, diğer taraftan daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Sürekli hakaret ederek ağır kusurlu bulunan taraf lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmez.
3. Tek bir defa edilen hakaret boşanma sebebi sayılır mı?
Tek bir anlık tartışmada edilen hakaret de kusur sayılmakla birlikte, hakaretin sürekli ve sistemli hale gelmesi kusur oranını “ağır kusur” seviyesine çıkarır ve tazminat miktarını doğrudan artırır.
4. Hakaret eden eşe karşı ceza davası da açılabilir mi?
Evet, Türk Ceza Kanunu uyarınca hakaret bir suçtur. Boşanma davasının yanı sıra Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunarak eşiniz hakkında ceza davası açılmasını sağlayabilirsiniz. Ceza mahkemesinden alınacak mahkûmiyet kararı boşanma davasında güçlü bir delil olacaktır.
İletişim Bilgileri:
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Emsal Kararları
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)
Bir yanıt yazın