Ortak Velayet Sürecinde Çocuğun Rızasız Şehir Değiştirmesi ve Hukuki Sonuçları
Boşanma süreci, eşler arasındaki hukuki çekişmelerin yanı sıra çocukların psikolojik ve sosyal hayatını derinden sarsan hassas bir dönemdir. Bu süreçte en sık karşılaşılan krizlerden biri, eşlerden birinin diğerine haber vermeden ortak çocuğu alarak başka bir şehre gitmesidir. Vatandaşlarımızın en çok merak ettiği konuların başında “Boşanma davasında eşin çocuğu habersiz başka şehre götürmesi velayeti etkiler mi?” sorusu gelmektedir. Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak, 21 yıllık tecrübe ve birikimimizle Gaziantep Adliyesi ve çevresindeki uyuşmazlıklarda bu durumun hukuki boyutlarını ve velayet davasına etkilerini sizler için derledik.
Hukuk sistemimizde, boşanma davası açılmadan önce veya dava devam ederken velayet hakkı kural olarak anne ve baba tarafından ortak olarak kullanılır. Bu durum, çocukla ilgili önemli kararların (eğitim, ikametgah değişikliği, sağlık vb.) birlikte alınmasını zorunlu kılar. Eşlerden birinin diğerinin rızası veya mahkeme izni olmaksızın ortak çocuğu başka bir şehre götürmesi, velayet hakkının kötüye kullanımı niteliğindedir.

Velayet Davasında Bu Durum Nasıl Değerlendirilir?
Mahkemeler, velayet hususunda karar verirken her zaman çocuğun üstün yararı ilkesini gözetir. Eşin çocuğu habersiz şekilde kaçırması veya başka bir şehre yerleştirmesi, Aile Mahkemesi hakimi tarafından dikkate alınan kritik bir unsurdur.
- Çocuğun alıştığı sosyal çevreden, okulundan ve diğer ebeveynden koparılması çocuğun psikolojisini olumsuz etkiler.
- Habersiz şehir değişikliği yapan ebeveyn, diğer tarafın çocukla kuracağı kişisel ilişki hakkını (mahkeme veya tedbiren belirlenen görüş günlerini) engellemiş olur.
- Yargıtay içtihatlarında, diğer eşin velayet hakkını ve kişisel ilişkiyi bertaraf edecek şekilde çocuğu kaçırması veya uzaklaştırması, o ebeveynin velayeti alabilme şansını ciddi şekilde düşüren kusurlu bir davranış olarak kabul edilir.
- Bu tür durumlarda mahkeme, çocuğun derhal eski yerine getirilmesi veya geçici velayet tedbirlerinin alınması yönünde ara kararlar kurabilir.
Boşanma Davasında Çocuğun Diğer Ebeveynden Uzaklaştırılması Velayeti Nasıl Etkiler? yazımızı okumak için
“Türk Medeni Kanunu gereğince, boşanma sürecinde hakim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle çocukların barınmasına ve bakımına ilişkin geçici önlemleri re’sen (kendiliğinden) almak zorundadır.”
Mağdur Ebeveyn Ne Yapmalıdır?
Eşinizin habersiz bir şekilde çocuğu başka bir şehre götürmesi durumunda hak kaybına uğramamak için hızlı hareket etmeniz hayati önem taşır. Sürecin hukuki çerçevede yürütülmesi için şu adımlar izlenmelidir:
- Geçici Velayet Talebi: Devam eden bir boşanma davası varsa derhal mahkemeye başvurulararak çocuğun yaşı ve menfaatleri göz önüne alınarak tarafınıza geçici velayet verilmesi talep edilmelidir.
- Kişisel İlişki Tesisi: Eğer dava henüz açılmadıysa, boşanma ve velayet talepli davanın açılması ile birlikte çocukla kurulacak kişisel ilişkinin (görüş günlerinin) tedbiren tesis edilmesi istenmelidir.
- Delillerin Toplanması: Çocuğun okul kayıtları, götürüldüğü yerdeki yaşam koşulları, yapılan yazışmalar ve habersiz götürüldüğünü kanıtlayan her türlü bilgi mahkemeye sunulmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşim benden habersiz çocuğu alıp başka şehre yerleşti, suç duyurusunda bulunabilir miyim?
Velayet hakkı ortak olduğu için bu durum doğrudan Türk Ceza Kanunu’nda yer alan “çocuk kaçırma” suçunu her zaman oluşturmayabilir; ancak velayet hakkının engellenmesi ve ortak velayetin ihlali anlamına gelir. Hukuki yollardan derhal Aile Mahkemesi’ne başvurarak tedbir talep etmek en etkili yöntemdir.
Bu durum kesin olarak velayeti karşı tarafa kaybettirir mi?
Kesin bir kural olmamakla birlikte, diğer ebeveyni habersiz bırakmak ve çocuğun düzenini tek taraflı bozmak, mahkeme gözünde kusur teşkil eder ve velayetin size verilme ihtimalini, diğer şartlar da lehinize ise, oldukça artırır.
Geçici velayet kararı ne kadar sürede çıkar?
Mahkemenin iş yüküne bağlı olarak, aciliyet arz eden durumlarda hakimler dosya üzerinden inceleme yaparak çok kısa süre içinde (birkaç gün içinde) geçici velayet ve tedbir kararı verebilmektedir.
İletişim Bilgileri:
- Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak ve somut olayınızda doğru stratejiyi belirlemek için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- Türk Medeni Kanunu (4721 S.K.) – Velayet Hükümleri
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Esas ve Karar İncelemeleri

Bir yanıt yazın