İrade Fesadı Durumunda Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Geçersizliği
Anlaşmalı boşanma süreci, eşlerin evliliğin mali sonuçları ve çocukların geleceği konusunda özgür iradeleriyle uzlaşmalarını gerektirir. Ancak uygulamada, taraflardan birinin tehdit, korkutma (ikrah) veya kandırma (hile) yoluyla protokole imza atmak zorunda kaldığı durumlarla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu kapsamında, özgür iradeye dayanmayan bir anlaşmalı boşanma protokolü hukuken sakattır.
Gaziantep Hukuk Bürosu olarak 21 yıllık tecrübe ile sabit gördüğümüz üzere, baskı altında imzalanan protokoller ciddi hak kayıplarına yol açmaktadır. Kanun koyucu, bu tür irade fesadı durumlarında mağdur olan eşe belirli yasal haklar tanımıştır.
Baskı Altında İmzalanan Protokole Karşı Hukuki Haklar
Eğer boşanma davası henüz kesinleşmediyse veya duruşma aşaması devam ediyorsa, baskı altında imzalanan protokolden rücu etmek (vazgeçmek) her zaman mümkündür.
- Duruşmada İtiraz Etmek: Aile mahkemesi hakimi, tarafları bizzat dinlemeden anlaşmalı boşanmaya karar veremez. Gaziantep Adliyesi bünyesindeki aile mahkemelerinde görülen duruşmalarda, protokolün baskı altında imzalandığı beyan edilerek anlaşma bozulabilir.
- İptal ve Esastan İnceleme: Hakim, irade fesadı iddiasını gördüğünde davayı çekişmeli boşanma davasına (tarafların kusur ve iddialarının araştırıldığı dava türü) dönüştürür.
- İstinaf Kanun Yolu: Boşanma kararı verilmiş ancak henüz kesinleşmemişse, süresi içinde karara itiraz edilerek protokolün baskı altında düzenlendiği ileri sürülebilir.
Anlaşmalı Boşanma Davasını Çekişmeli Boşanmaya Dönüştürme yazımızı okumak için
Tehdit ile İmzalattırılan Protokolün İptali
Olay: Gaziantep’te yaşayan müvekkil M.A., eşinin kendisini çocuklarını göstermemekle ve fiziki zarar vermekle tehdit etmesi üzerine tüm maddi haklarından vazgeçtiğine dair bir anlaşmalı boşanma protokolü imzalamıştır. Duruşma günü yaşanan stres ve korku nedeniyle hakim huzurunda bu durumu dile getirememiş ve boşanma kararı verilmiştir.
Hukuki Süreç ve Çözüm: Müvekkilin büromuza başvurması üzerine, kararın kesinleşmesi engellenerek bölge adliye mahkemesi (istinaf) nezdinde itirazda bulunulmuştur. İmzalanan protokolün Türk Borçlar Kanunu madde 37 (Korkutma/İkrah) hükmüne aykırı olduğu, müvekkilin özgür iradesinin sakatlandığı delillerle (mesaj kayıtları ve tanık beyanları) ispat edilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu Md. 37: “Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir.”
Üst mahkeme, protokolün irade fesadı altında düzenlendiğine kanaat getirerek yerel mahkemenin kararını kaldırmış ve davanın çekişmeli olarak yeniden görülmesine hükmetmiştir. Böylece müvekkilin velayet ve nafaka hakları güvence altına alınmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Baskı altında imzaladığım protokolden mahkemede vazgeçebilir miyim?
Evet, anlaşmalı boşanma duruşmasında hakim protokolü okuyup onaylayıp onaylamadığınızı sorduğunda, baskı altında imzaladığınızı belirterek anlaşmaktan vazgeçtiğinizi söyleyebilirsiniz. Bu durumda dava otomatik olarak çekişmeliye döner.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra protokolün iptali için dava açılabilir mi?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra doğrudan protokolün iptali oldukça zordur. Ancak iradeyi sakatlayan durumun (tehdit, hile vb.) ortadan kalkmasından itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde borçlar hukuku genel hükümleri uyarınca maddi ve manevi tazminat ile mal rejimine ilişkin maddelerin iptali için dava açılması mümkündür.
Protokolün zorla imzalattırıldığını nasıl ispat edebilirim?
Tehdit, şantaj veya baskı içeren WhatsApp mesajları, SMS’ler, ses kayıtları, o dönem açılmış karakol şikayetleri ve en önemlisi olaya vakıf olan kişilerin tanık beyanları mahkemede delil olarak kullanılabilir.
İletişim ve Randevu
Anlaşmalı boşanma protokolleri, gelecekteki maddi ve manevi hayatınızı doğrudan şekillendirir. Baskı, tehdit veya aldatma yoluyla hak kaybına uğramamak adına 21 yıllık tecrübesiyle Gaziantep yerelinde hizmet veren büromuzdan profesyonel destek alabilirsiniz.
- Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
- Adres: Gaziantep
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Güncel İçtihatları
Bir yanıt yazın