Boşanma sürecine giren veya girmeyi düşünen çiftler arasında en sık karşılaşılan sorunlardan biri mal paylaşımı (edinilmiş mallara katılma rejimi) aşamasında yaşanmaktadır. Eşlerden birinin, yasal olarak hakkı olan payı diğer eşe vermemek amacıyla üzerindeki malvarlığını başkalarına devretmesi, halk arasında mal kaçırma olarak adlandırılır. Bu durum, özellikle tapu devirleri, araç satışları veya banka hesaplarının boşaltılması şeklinde karşımıza çıkmaktadır.
Gaziantep Hukuk Bürosu olarak, 21 yıllık tecrübemizle boşanma aşamasında olan vatandaşlarımızın hak kaybına uğramaması için bu rehberi hazırladık. Bu yazımızda, yasal haklarınızı nasıl koruyacağınızı ve muvazaalı (danışıklı/hileli) işlemlere karşı hangi hukuki yollara başvurabileceğinizi detaylıca ele alacağız.
Eşin Mal Kaçırmasını Önlemenin Hukuki Yolları
Boşanma davası açılmadan önce veya dava sırasında eşinizin mal varlığını elinden çıkarmasından endişe ediyorsanız, Türk Medeni Kanunu size bu durumun önüne geçebilmeniz için güçlü yasal mekanizmalar sunmaktadır. Mal kaçırma girişimlerini engellemek için başvurulabilecek en etkili yöntemler şunlardır:
1. İhtiyati Tedbir Kararı Alınması
Mal kaçırmayı önlemenin en hızlı ve en etkili yolu mahkemeden ihtiyati tedbir (malların başkasına devredilmesini geçici olarak yasaklayan mahkeme kararı) talep etmektir. Aile mahkemesi hakimi, haklı bir sebebin varlığı halinde taşınmazların, araçların veya banka hesaplarının üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla tedbir koyabilir.
- Boşanma davası dilekçesiyle birlikte veya dava sürerken her zaman tedbir talep edilebilir.
- Tedbir kararı alındığında, bu karar ilgili Tapu Müdürlüğüne veya bankalara müzekkere (mahkeme yazısı) yazılarak derhal uygulanır.
2. Aile Konutu Şerhi Konulması
Eğer eşinizle birlikte yaşadığınız ev (ortak konut) eşinizin üzerine kayıtlıysa ve bu evin satılma riski varsa, boşanma davası açılmasını beklemeden de aile konutu şerhi (ortak yaşanan konutun eşin rızası olmadan satılamayacağını gösteren tapu kaydı) koydurabilirsiniz.
- Bu şerh doğrudan Tapu Müdürlüğüne giderek veya Aile Mahkemesinden talep edilerek konulabilir.
- Şerh konulduktan sonra, tapu sahibi olan eş, diğer eşin açık rızası olmadan evi kesinlikle satamaz veya ipotek edemez.
Geçmişte Yapılan Hileli (Muvazaalı) Satışlara Karşı Ne Yapılabilir?
Eşiniz sizden mal kaçırmak amacıyla tapuyu çoktan bir akrabasına, arkadaşına veya üçüncü bir kişiye devretmiş olabilir. Hukukta bu tür danışıklı işlemlere muvazaa (gerçekte satmak istemediği halde sırf mal kaçırmak için yapılmış hileli işlem) denir. Bu durumda hakkınızı aramak için şu yollara başvurabilirsiniz:
Tasfiye Davasında Eklenecek Değer Olarak Gösterme
Türk Medeni Kanunu’na göre, eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar (bağışlar vb.) ile mal rejimini devreden eşin payını azaltmak amacıyla yaptığı devirler, mal paylaşımı hesabında aynen mevcutmuş gibi dikkate alınır. Yargıtay içtihatları doğrultusunda, bu malların değeri sanki hiç satılmamış gibi hesaplamaya dahil edilir ve hak kaybınız önlenir.
Tapu İptal ve Tescil Davası
Eşinizin kötü niyetli olarak ve değerinin çok altında bir bedelle taşınmazı üçüncü bir kişiye devrettiğini kanıtlayabiliyorsanız, muvazaa nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açabilirsiniz. Özellikle Gaziantep yerelindeki mahkeme uygulamalarında, taşınmazı satın alan kişinin eşinizin yakın akrabası veya yakın arkadaşı olması, hilenin ispatlanmasında çok güçlü bir karine (hukuki ipucu) teşkil etmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı: “Eşin, boşanma davası açılacağını tahmin ederek veya dava açıldıktan hemen sonra taşınmazlarını yakın akrabalarına devretmesi hayatın olağan akışına aykırı olup, bu işlemlerin mal kaçırma amaçlı muvazaalı işlemler olduğunun kabulü gerekir.”
Gaziantep’te Yaşanan Bir Mal Kaçırma Olayı
Gaziantep Adliyesi Aile Mahkemelerinde yürüttüğümüz bir süreçte, müvekkilimizin eşi boşanma davası açılmadan tam 3 ay önce, ailece oturdukları lüks daireyi öz kardeşine çok düşük bir resmi bedelle tapuda devretmiştir.
Büromuzun 21 yıllık tecrübesiyle kurguladığı strateji doğrultusunda şu adımlar atılmıştır:
- İlk olarak tapunun üçüncü kişilere tekrar devredilmesini önlemek amacıyla acilen ihtiyati tedbir kararı alınmıştır.
- Ardından mahkemeye sunulan delillerle (alıcının kardeş olması, banka üzerinden gerçek bir para transferinin yapılmamış olması ve bölgedeki rayiç bedel uyumsuzluğu) işlemin muvazaalı olduğu kanıtlanmıştır.
- Sonuç olarak mahkeme, mal rejiminin tasfiyesi davasında bu taşınmazı hesaplamaya dahil etmiş ve müvekkilimizin hakkı olan %50 katılma alacağını tam olarak alması sağlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Boşanma davası açılmadan önce satılan mallar paylaşıma dahil edilir mi?
Evet, dahil edilebilir. Eşinizin boşanma davasından önceki 1 yıl içinde yaptığı karşılıksız kazandırmalar veya süreye bakılmaksızın sırf sizden mal kaçırmak amacıyla yaptığı hileli devirler, mal paylaşımı davasında hesaba katılır.
2. Eşimin bankadaki parayı çekmesini nasıl engellerim?
Boşanma veya mal paylaşımı davası açarak mahkemeden eşinizin banka hesapları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep edebilirsiniz. Mahkeme hakimi haklı bulursa bankalara yazı yazarak hesapların dondurulmasını sağlar.
3. Tapuda aile konutu şerhi varken ev satılabilir mi?
Hayır. Tapu kaydında aile konutu şerhi bulunan bir taşınmaz, resmiyette tapu sahibi kim olursa olsun, diğer eşin açık ve yazılı rızası alınmadan hiçbir şekilde üçüncü kişilere satılamaz veya ipotek edilemez.
4. Mal kaçırma amacıyla satılan arabayı geri alabilir miyim?
Aracın üçüncü kişiye hileli (muvazaalı) olarak devredildiğini ispatlarsanız, mal paylaşımı davasında o aracın güncel değerinin yarısını nakit alacak (katılma alacağı) olarak eşinizden talep edebilirsiniz.
İletişim ve Randevu
Boşanma sürecinde maddi ve manevi haklarınızın korunması, geri dönülmesi imkansız hak kayıplarının yaşanmaması için profesyonel bir hukuki destek almanız hayati önem taşır. Gaziantep’te faaliyet gösteren hukuk büromuza ulaşarak detaylı bilgi ve randevu alabilirsiniz.
- Telefon: 0342 232 56 56
- GSM: 0532 715 47 05
- Adres: Gaziantep
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 194, 229, 230
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi Güncel Emsal Kararları
Bir yanıt yazın