Nafaka Yükümlüsünün Gelirinin Azalması veya İşsiz Kalması Nafakanın Azaltılması ya da Kaldırılması Sebebi Olur mu?

Ekonomik Durum Değişikliklerinin Nafaka Üzerindeki Hukuki Etkileri

Hayatın akışı içerisinde ekonomik koşullar, iş hayatı ve gelir durumu her zaman aynı kalmayabilir. Nafaka yükümlüsü (nafaka ödeyen taraf) olan kişilerin işsiz kalması, iş yerini kapatması veya gelirinde ciddi bir düşüş yaşanması oldukça sık karşılaşılan durumlardır. Bu gibi durumlarda, daha önceden mahkeme kararıyla bağlanmış olan tedbir, iştirak (çocuk için ödenen nafaka) veya yoksulluk nafakasının ödenmesinde büyük zorluklar yaşanabilmektedir.

Türk Medeni Kanunu’na göre nafaka miktarları, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarındaki değişiklikler göz önünde bulundurularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Dolayısıyla, nafaka miktarının sabit kalması kural olmayıp, şartların olağanüstü değişmesi halinde uyarlanması mümkündür. Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak, Gaziantep Adliyesi ve çevre illerde yürüttüğümüz aile hukuku uyuşmazlıklarında, müvekkillerimizin bu gibi haklı ekonomik değişim süreçlerinde hukuki korunma yollarını titizlikle yönetmekteyiz.

“Hâkim, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafakanın artırılması veya azaltılmasına karar verebilir.” (Türk Medeni Kanunu m. 176/4)

İşsizlik ve Gelir Azalmasının Nafaka Davalarına Etkisi

Nafaka yükümlüsünün işini kaybetmesi veya gelirinde yüzde elliyi bulan oranlarda düşüş meydana gelmesi, tek başına otomatik olarak nafakanın kalkacağı veya azalacağı anlamına gelmez. Mahkemeler bu gibi durumlarda hakimin takdir yetkisini devreye sokar ve somut olayın özelliklerini inceler. Burada en kritik ayrım, yükümlünün bu işsizliği veya gelir düşüşünü kendi kusuruyla (kasıtlı olarak işten ayrılma vb.) mı yoksa iradesi dışında (iflas, işten çıkarılma, ekonomik kriz) mi yaşadığıdır.

İradi olarak işten ayrılan veya gelir getiren bir işte çalışmaktan kaçınan kişilerin nafaka indirim talepleri mahkemelerce genellikle haklı bulunmamaktadır. Buna karşın, ekonomik kriz, fabrika kapanması, sağlık sorunları gibi zorunlu sebeplerle işsiz kalan veya geliri azalan borçlular için nafaka dava açmak yasal bir haktır.

• İradi Olmayan İşsizlik: İşten çıkarılma veya şirketin iflas etmesi durumunda nafakanın uyarlanması talep edilebilir.
• Gelir Düzeyindeki Ciddi Düşüşler: Maaş hacizleri, prim kayıpları veya serbest meslek kazançlarının erimesi somut delillerle ispatlanmalıdır.
• Kısıtlanan Ödeme Gücü: Yükümlünün kendisinin ve varsa yeni ailesinin temel geçimini sürdüremeyecek duruma gelmesi dikkate alınır.

Nafakanın Azaltılması veya Kaldırılması İçin İzlenecek Yol

Mevcut ekonomik şartlar nedeniyle nafaka ödemekte zorlanan kişilerin, kendi başlarına ödemeyi durdurmaları yasal olarak büyük riskler taşır. Ödenmeyen nafaka alacakları için icra takibi başlatılabilir, hatta tazyik hapsi (zorlama hapsi) ile karşılaşılması söz konusu olabilir. Bu nedenle hukuki yollardan nafaka artırım davası hareket edilerek mahkemeye başvurulması şarttır.

İnternetten Satın Alınan Ürünün İadesi Satıcı Tarafından Reddedilebilir mi? Cayma Hakkı ve Tüketicinin Hakları yazımızı okumak için

Mahkeme sürecinde yükümlünün SGK kayıtları, vergi levhaları, banka hesap hareketleri ve zabıta araştırması yoluyla güncel ekonomik ve sosyal durumu kapsamlı bir şekilde araştırılır. alanında uzman bir avukat eşliğinde yürütülen süreçlerde, hak kayıplarının önüne geçilmesi ve adil bir denge kurulması hedeflenir. 21 yıllık tecrübemizle, müvekkillerimizin yaşadığı hakkaniyetsizlikleri gidermek adına titizlikle çalışmaktayız.

Sıkça Sorulan Sorular

İletişim Bilgileri:

• Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05

Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı Kanun)
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararları