İş Davalarında Hatalı Bilirkişi Raporu ve İtiraz Avukat Gaziantep

Bilirkişi Kimdir?

Bilirkişi, hukuk yargılamasında hakimin, ceza yargılamasında hakimin yanı sıra savcının hukuk bilgisi dışında, çözümü özel veya teknik bilgi, uzmanlık gerektiren durumlarda başvurulan, konunun uzmanı, tarafsız kişidir.

Bilirkişi görevi, kendisine başvurulan olayda gereken teknik durumları tarafsız bir şekilde açıklamak ve hakimin takdirine sunmaktır. Yukarıda da belirtildiği gibi bilirkişi hukuki bir nitelendirme veyahut yorum yapamaz. Uygulamada bu gibi hukuki yorum içeren veyahut hukuki bir bilgiye dayalı olarak aldırılan raporlar hatalıdır ve hükme esas alınamayacak haldedir.

Bilgisine başvurulacak bilirkişi/bilirkişiler hakim tarafından re’sen bilirkişilik bölge kurulu tarafından hazırlanan listede yer alan kişiler arasından seçilir. Bilirkişiler ile ilgili hakimler hakkındaki yasaklılık ve ret sebebiyle ilgili kurallar geçerlidir. Yani tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri bilirkişiyi reddedebileceği gibi bilirkişi de bizzat dosyadan çekilebilir. Zira, raporu düzenleyen kişinin tarafsız olması gerekmektedir.

iş hukuku avukatı işçi avukatı gaziantep

Bilirkişi Raporunun Bağlayıcılığı

HMK’ya göre dava konusu uyuşmazlığın ispatına yarar deliller gösterilmelidir. Deliller hukukta birden çok sınıflandırmaya tabi tutulsa da en önemli sınıflandırmalardan biri kesin ve takdiri delil olarak ayrılmasıdır. Kesin delil hakimi bağlayan ve vakıanın kesin olarak ispat edilmesine yarayan delillerdir. Ancak bilirkişi raporu takdiri bir delildir. Yani dosyada bulunan bilirkişi raporları hakimi bağlamaz. Hakim bu teknik konuda aldırdığı bilirkişi raporlarını hukuk çerçevesinde değerlendirir ve kendi kararını verir. Hakim tanzim edilen raporun hatalı, yetersiz veya açıklayıcı olmadığına kanaat getirirse raporun kısmen veya tamamen aksine karar verebilir.

Bilirkişi Raporuna İtiraz Nedir?

Herhangi bir yargılama sırasında hakimin uyuşmazlığın çözümü için teknik bilgiye ihtiyaç duyması halinde başvurulan ve bilirkişi olarak adlandırılan uzmanlar tarafından hazırlanan raporun eksik yanlış hukuka aykırı olması durumunda tarafların bu rapora itiraz etmesine bilirkişi raporuna itiraz denir.

Yargılama aşamasında hakim uyuşmazlığın çözümü aşamasında teknik bilgiye ihtiyaç duyabilir. Bu durumda hakim konuya ilişkin uzman kişinin görüşünü alır. Örneğin babalık davasında hakim, kararını uzman kişiler tarafından yapılan tıbbi incelemeler sonucu verir. İş davalarında kıdem tazminatı hesaplama işlemi gene bilirkişiye yaptırılır. Yahut taşınır icrasında kıymet takdiri bilirkişi tarafından yapılır.

Hakimin, çözümü teknik bir bilgi gerektiren uyuşmazlık konularında mahkemenin bilgiye erişmesine katkı sağlayan, mahkemede hakime yardımcı olan kişiye bilirkişi denir. Hakimin isteği üzerine bilirkişi uzman olduğu konuda uyuşmazlığın çözümü için gerekli incelemeyi yapar. Yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu hakkında görüşlerinin yer aldığı bir bilirkişi raporu hazırlar.

Hakimin bilirkişi raporu talep etmesi üzerine hakimin belirlediği süre içinde bilirkişi raporu tamamlanmalıdır. Bilirkişiye raporu tamamlaması için verilecek süre en çok 3 ay olabilir. Ancak bilirkişi gerekçelerini ileterek sürenin uzatılmasını talep edebilir. Bu halde hakimin verdiği süre en çok 3 ay daha uzatılır.

Bilirkişinin raporu hazırlama sürecinde ihtiyaç halinde mahkemeden izin almak şartıyla tarafları dinlemesi mümkündür. Bilirkişi yapılan tüm incelemeler neticesinde uyuşmazlık konusu hakkında görüşlerinin yer aldığı bir bilirkişi raporu hazırlar. Hazırlanan rapor yazılı veya sözlü olarak mahkemeye sunulabilir. Bilirkişinin sunduğu bu rapora taraflar gerekçelerini göstererek itiraz edebilirler.

Bilirkişi raporuna ilişkin bilgiler ve bilirkişi raporuna itiraz ile ilgili düzenlemeler 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 266 ve devamında bulunur.

iş hukuku sözleşme avukat gaziantep işçi

Bilirkişi Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

Bilirkişi uyuşmazlığın çözümüne ilişkin görüşlerini içeren raporu mahkemeye sunar. Taraflar bilirkişinin mahkemeye sunduğu bu rapora itiraz edebilirler. Bilirkişi raporuna itiraz edilmesini gerektirecek sebeplere şunlar örnek gösterilebilir:

Uyuşmazlığın teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişinin görüşünün alınmasına karşın bilirkişinin bu konuda herhangi bir uzmanlığı olmadığı halde rapor hazırlayarak mahkemeye sunmuş olması
Bilirkişinin raporunda tarafsız ve bağımsız davranmadığına ilişkin şüphe duyulması
Bilirkişinin uzman olduğu konu hakkında hazırladığı raporun teknik hatalar barındırması
Bilirkişi raporunda mutlaka yer alması gereken gerekçe bölümüne yer verilmemiş olması
Bilirkişi raporuna itiraz edilmesi bu nedenlerle sınırlı değildir. İtiraz sebepleri somut olayın koşullarına göre şekillenir.

Yargılama sırasında bilirkişi görüşüne ihtiyaç duyulan uyuşmazlığın taraflarına bilirkişinin hazırlayarak mahkemeye sunduğu rapor tebliğ edilir. Taraflar raporun kendilerine tebliğ edilmesinden sonra 2 hafta içinde rapora itiraz edilmesini gerektiren bir durumun oluşması halinde rapora ilişkin itirazda bulunurlar.

Bilirkişi raporuna itiraz edilmesi dilekçe ile olur. Uyuşmazlığın her iki tarafı da raporun itirazı talebine yönelik “bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi” hazırlayarak raporun sunulduğu mahkemeye iletebilirler. Tarafların itiraza yönelik hazırladıkları dilekçe açık ve anlaşılır olmalıdır.

Taraflar hazırlanan dilekçede rapora kısmen veya tamamen itiraz edilmesinin gerekçelerine yer vermelidir. Raporda yanlış veya eksik olduğu düşülen hususlar da dilekçede bulunmalıdır. Nedenler açıkça gösterilmeden yalnızca ‘bilirkişi raporuna itiraz ediyorum’ şeklinde bir beyan içeren dilekçe kabul edilemez niteliktedir.

HMK Madde 281 Gerekçesi

Maddenin birinci fıkrasında yer alan düzenlemeyle, tarafların tatmin olmamaları hâlinde, bilirkişi raporuna itirazda bulunabilme olanaklarının varlığı güvence altına alınmıştır.

Bu düzenleme çerçevesinde, bilirkişi raporunda bazı hususlarda eksiklikler mevcutsa yahut raporda bazı hususlar belirsizlik arz ediyorsa, taraflar, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik arz eden hususların ise bilirkişiye açıklattırılmasını yahut yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasını temin için, raporun kendilerine tebliğinden itibaren onbeş günlük (“iki hafta” olarak yasalaşmıştır) süre içinde, mahkemeye itirazda bulunabilirler.

Bilirkişiye yöneltilecek olan sorular, tarafların da görüşü alınmak suretiyle somut olarak belirlenecek olursa, rapora itiraz olasılığı da önemli ölçüde azalır ve bu suretle yargılamanın uzamasının da önüne geçilmiş olur. Burada rapora itiraz için taraflara tanınmış bulunan onbeş günlük (“iki hafta”) süre, kesin süredir; hak düşürücü bir nitelik taşır. Dolayısıyla, taraflar, bu süre içerisinde, itirazlarını dile getirmez ise bilirkişi raporu, onlar bakımından kesinleşir; yani taraflar rapora itiraz olanağını tümüyle kaybederler.

Bu durum, zaten Tasarının 100 üncü (yasada 94 üncü) maddesinde yer alan ve kesin sürelerle ilgili genel bir düzenleme öngören kuralın birinci ve üçüncü fıkralarının işlerlik kazanmasının doğal bir sonucudur.

Ancak, anılan hâl, mahkemenin, ihtiyaç duyuyorsa, bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında öngörülen yetkilerini kullanmasına, yani bilirkişiden re’sen ek rapor talep etmesine veya inceleme yaptırmak üzere yeni bir bilirkişi atamasına herhangi bir engel oluşturmaz.

Maddenin ikinci fıkrasında yer alan düzenleme ile, somut uyuşmazlığı karara bağlayacak mahkemenin, raporda, bir takım eksiklikler veya belirsizlik arz eden noktalar mevcutsa, bunların tamamlattırılmasını yahut açıklığa kavuşturulmasını temin için, bilirkişiden yeni sorular tertip etmek suretiyle, ek rapor alabilmesine imkân sağlanmıştır. Ayrıca, hâkimin, gerekiyorsa raporu veren bilirkişinin sözlü açıklamalarda bulunmak üzere, tayin edilecek oturumda hazır bulunmasını, ondan re’sen isteyebilme yetkisi de hüküm altına alınmıştır.

Maddenin son fıkrasında ise mahkemenin ihtiyaç duyması hâlinde, ek rapor isteme seçeneğini tercih etmeden, gerçeğin ortaya çıkarılmasını temin için, yeni görevlendireceği bir bilirkişi aracılığıyla, tekrar bir inceleme yaptırtma yetkisinin bulunduğu hususuna açıkça işaret olunmuştur.

Bu konu haakkında benzer makaleler için tıklayın

5/5 - (1 Oy Kullanıldı)

Call Now

Scroll to Top
WhatsApp
Avukata Soru Sor
Merhaba, daha fazla bilgi için, konusunda uzman avukat ile görüşmek ister misiniz?