Etkin Pişmanlık – Gaziantep Ceza Avukatı

Etkin Pişmanlık

Türk Ceza Kanunu m.221’de; suç veya terör örgütü kurma, yönetme, örgüt üyeliği, üyesi olmadığı örgüt adına suç işleme, üyesi olmadığı örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarını işleyip de etkin pişmanlık gösteren faillere ceza verilmeyeceğine veya az ceza verileceğine dair “Etkin pişmanlık” başlığı altında bir düzenlemeye yer vermiştir.

TCK m.221/3’ün ve m.221/4’ün tatbik alanı konusunda çelişki, farklı görüşler, en önemlisi de Kanunun lafzına ve ruhuna uymayan kararların verildiği söylenebilir. Oysa uygulamada; failin lehine olup olmadığına bakılmaksızın, “suçta ve cezada kanunilik” prensibi esas alınmalı ve bu prensipten uzaklaşılmamalıdır.

TCK m.221/3’e göre; “Örgütün faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeden yakalanan örgüt üyesinin, pişmanlık duyarak örgütün dağılmasını veya mensuplarının yakalanmasını sağlamaya elverişli bilgi vermesi halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz”.

TCK m.221/4’e göre; “Suç işlemek amacıyla örgüt kuran, yöneten veya örgüte üye olan ya da üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, gönüllü olarak teslim olup, örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi halinde, hakkında örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz. Kişinin bu bilgileri yakalandıktan sonra vermesi halinde, hakkında bu suçtan dolayı verilecek cezada üçte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır”.

TCK m.221/4’de öngörülen etkin pişmanlık, gerek kapsadığı fail sıfatı ve gerekse de fiiller itibariyle TCK m.221/3’den farklıdır. TCK m.221/4’de suç işlemek için örgüt kuran, yöneten veya örgüte üye olan veya üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, öncelikle gönüllü olarak teslim olup etkin pişmanlık göstermesi ve beraberinde örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi gerekir. TCK m.221/4’ün tatbiki için aranan bilgiler, örgütün yapısı ve faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla sınırlıdır.

yargıtay gaziantep işçi avukatı boşanma avukatı ceza avukatı

Kanun koyucu burada; örgütün dağıtılmasını veya mensuplarının yakalanmasını sağlamaya yönelik bilgilerin elverişliliği, yani işe yarayıp yaramaması şartını aramamıştır. Failin kendiliğinden teslim olması, örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili somut bilgiler vermesi, cezasızlık hali için yeterlidir. Hükümde; teslim olup etkin pişmanlık gösteren failin yalnızca örgütün yapısı ile ilgili değil, faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi gerektiği ifade edilmiştir.

Buna göre; sadece örgütün yapısı ile ilgili bilgi veren fail, TCK m.221/4’ün ilk cümlesinde öngörülen cezasızlık halinden yararlanamaz. Bunun kabulü mümkün değildir. Kanaatimizce her ne kadar hükümde; “örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi” ibaresine yer verilse de, yalnızca örgütün yapısı ile ilgili somut ve işe yarar bilgi verilmesi de yeterli görülmelidir.

Fail; illegal yapının faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi veremediği halde, yapısı ve yürüttüğü meşru görünümlü faaliyetler hakkında birçok işe yarar bilgiyi verebilir ki, bu durumda TCK m.221/4’ün tatbik edilemeyeceğinin ileri sürülmesi, bizce kanun koyucunun amacına ve hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Önemli olan mahkemenin, etkin pişmanlık gösteren failin verdiği bilginin işe yaradığına dair takdir ve değerlendirmede bulunmasıdır.

Soyut, hiçbir işe yaramayan, gerçeklik veya yenilik içermeyen bilgilerin, TCK m.221/4 kapsamında değerlendirilemeyeceği söylenebilir. Ancak örgüt davalarında birden fazla failin olduğu ve örgüte mensupluk iddiasıyla yargılandığı, sanıklardan birisinin ön sırada yer alması sebebiyle etkin pişmanlıktan yararlanmak amacıyla verdiği bilgilerin “yenilik içerme” özelliğini kaybedebileceği, dar bilginin veya yeni bilginin olmadığı hallerde bu hususun etkin pişmanlıktan yararlanmak isteyen diğer sanıkların önünü kapatıp hakkını kullanmasını engelleyebileceği, bu nedenle TCK m.221/4’de geçen “ilgili bilgi vermesi” ibaresinin dar anlaşılmaması, aynı veya benzer mahiyette bilgilerin diğer sanıklar bakımından aynı veya hemen takip eden celsede ardışık veya farklı celselerde verilmesi durumunda,

Genel Gaziantep Avukat Ali Tumbas 22 1

TCK m.221/4’ün tatbikinin gerekli olduğu ileri sürülebilir. Ayrıca bazı örgütlerde; mensup olduğu iddia edilen failin alt kademelerde yer alması veya örgütün kapalı devre faaliyette bulunması sebebiyle kendi mensupları tarafından da bilgi zayıflığı yaşanması halinde, TCK m.221/4’ün tatbikinin güç ve hatta imkansız olacağı sonucuna varılabilir. Bu nedenle; yenilik içermese de, örgüt içinde benzer konumlarda bulunan kişilerin verdiği aynı veya benzer nitelikte ardışık bilgilerden dolayı TCK m.221/4’ün tatbiki mümkün olabilmeli ve bilgi yoksunluğunun yaşandığı kapalı devre faaliyette bulunan, deşifre edilmesi son derece güç illegal yapılar yönünden ise, işe yarar en küçük bilgilerin edinildiği durumlarda da etkin pişmanlık müessesesinin tatbiki dikkate alınmalıdır.

“Etkin pişmanlık” müessesesi ile ilgili, TCK m.221/5’de daha da ilginç bir hüküm vardır. Buna göre, etkin pişmanlıktan yararlanan kişiler hakkında bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirine hükmedilir ve bu süre mahkeme tarafından üç yıla kadar uzatılabilir.

Cezasızlık ve indirilmiş ceza bakımından konu incelendiğinde, ilk bakışta TCK m.221/3 ile m.221/4’ün ilk cümlesinin, TCK m.221/4’ün ikinci cümlesine göre lehe olduğu, çünkü ilk iki hükmün bir cezasızlık halini içerdiği halde, son hükmün indirilmiş de olsa mahkumiyeti, dolayısıyla infazı kapsadığı, her üçünün de denetimli serbestliğe ve sonuçları itibariyle adli sicil ve arşiv (sabıka) kaydı oluşturulmasına yol açtığı söylenebilir.

Bu konu hakkında benzer makaleler için tıklayın

Avukatlarımızın Yazısını Oylar mısınız?

Call Now

Scroll to Top
WhatsApp
Avukata Soru Sor
Merhaba, daha fazla bilgi için, konusunda uzman avukat ile görüşmek ister misiniz?